انزلی فردا – لیلا مسروری :

دوستی نازک اندیش و آگاه به مسائل محیط زیست کشور دارم که می گوید:«فلانی این روزها قاعده غریبی به نام قانون بقای مشکل حاکم است ! برای بسیاری موجودیت شان با مشکل،معنا پیدا می کند. گمان می کنند اگر مشکلی حل شود،دیگر به وجودشان نیاز نیست!»

متاسفانه این امر سبقه تاریخی دارد؛ گواهش حکایت زخم لای استخوان در ادبیات کهن ما! یادم به سنبل آبی می افتد و پهنه های آبی گیلان و بودجه مقابله اش که به هزار من بمیرم تو بمیری تثبیت شد ولی در ذهن همه، حتی داعیه داران حمایت از تالاب فید و گم شده است. چرا که سراغی از آن نمی گیرند و دیر و دور نیست که در تحولات ناگریز و ناگزیر دولتها از دستور خارج شود!

بگذارید کمی به عقب بر گردیم و ماجرا را مرور کنیم ! داستان پر آب چشم سنبل آبی که پس از یک دوره فترت و تجاهل متولیان بار دیگر به جد در سال 1399 طرح شـد. این بار با تـوجـه به درس آموختـه غفلتهـای  پیشین تلاش شد تا همزمان با احیای دبیرخانه تالاب های استان گیلان ، جلسات کمیته فنی مبارزه با گیاهان مهاجم تالاب انزلی که مستلزم شناسایی و برآورد مناطق آلوده و سطح پراکنش بود ، برگزار شود.

با توجه به محدودیت ها و انقباض شدید بودجه ، شرایط به گونه ای رقم خورد که اداره کل حفاظت محیط زیست گیلان با تشریح جمیع شرایط مقابله منظم و مداوم و بی وقفه برای مبارزه و کنترل این گیاه مهاجم ، مستقیم و مستقل ورود کرده و از طریق معاونت محیط زیست دریایی و تالابهای کشورِ سازمان حفاظت محیط زیست و ریاست آن ،مصوبه هیات دولت را مبنی بر تصویب تخصیص مبلغ 120 میلیارد ریال به منظور مبارزه با گونه مهاجم سنبل آبی در گیلان اخذ کرد.

اهمیتش کجاست ؟ زیرا برای اولین بار چنین مبلغی از سوی هیات دولت به منظور مبارزه با سنبل آبی و مختص بوم سازگان آبی استان گیلان ،تصویب شد. گیلانی که دست کم هجده پهنه آبی آن در 11 شهرستان به این گیاه مهاجم آلوده شده است. در عین حال می توانست فتح باب امید بخش برای شرایط این چنینی در سایر استانها نیز باشد!

این پروسه با توجه به نوع مراودات مرسوم در کشور،محصول نامه نگاری های متعدد و جلسات مطول و رایزنی های مختلف بود تا برسد به نقطه موافقت معاون اول ریاست جمهوری وقت، که در نهایت بنا به اظهار کارشناسان سازمان برنامه و بودجه به بهانه عدم نقدینگی در خزانه دولت ، تا لحظه اکنون محقق نشد!

چرایی آن به قول معروف بر می گردد به اینکه صدای اعتراض حلوا فروش بلند نشد!! نگارنده به دفعات هم در مراسم الحاق شناور دروگر سنبل آبی و هم در نشست خبری سازمان حفاظت محیط زیست کشور به مناسبت روز جهانی محیط زیست (خرداد 1400) از لاهیجان زاده معاون محیط زیست دریایی و تالابهای کشور، تخصیص این بودجه ( که توصیه تخصیص صد درصدی هم داشت!) را سراغ گرفتم . پاسخ این بود: جمیع کارهای لازم از سوی سازمان و اداره کل تابعه گیلان انجام گرفته ؛اکنون لازم است در گیلان دستگاههای مرتبط و متولی ( اعم از استانداری،سازمان مدیریت برنامه ریزی استان ، اداره کل مدیریت بحران، اداره کل پدافند غیرعامل، فرمانداری هاو غیره ) وارد عمل شوند. چون از این جا به بعد ماجرا به طور سیستماتیک چنین روندی دارد!

بماند که در حال حاضر متعاقب ممارست اداره کل حفاظت محیط زیست گیلان در سال 1400، با جلب موافقت سازمان متبوع ، شش هزار میلیون ریال از محل بودجه کشوری سازمان حفاظت محیط زیست جذب کرد که توانسته حرکاتی را در راستای مقابله آغاز کند !

اما متاسفانه باید بگویم به رغم درگیری یازده شهرستان استان گیلان صدایی نه از نمایندگان مردم انزلی و رشت و صومعه سرا و نه بقیه شهرستانها در مجلس شورای اسلامی بر نیامده، حال آنکه محل تخصیص بودجه ، مجلس است!

یادم می افتد به برنامه تلویزیونی پنجم دیماه 1399 که مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان به تاکید از نماینده انزلی خواست تا برای پایداری و اخذ ردیف بودجه 2558 میلیارد تومانی طرح جامع احیای هفت ساله تالاب انزلی در مجلس موضع فعال بگیرند و نماینده محترم می گفت : با این پولها نمی شود برای تالاب کاری کرد! باشد مگر کسی با بودجه بیشتر مخالف است؟!

هرچه بیشتر بهتر ولی ما قافیه را با عدم تحقق 12 میلیارد ناقابل برای مقابله با سنبل آبی تا اینجا که باخته ایم! بدتر آنکه صدایی از سازمانهای مردم نهاد ما نیز بلند نیست که تخصیص بودجه ی مهم ِبه این مرحله حساس رسیده،پس کو!؟

متاسفانه رسانه های استان نیز غافلند! گویی همه فقط مانده ایم حوادث ناخوشایندی چون آتش سوزی عرصه تالاب یا بلایی چنینی اتفاق بیفتد و ما با مرثیه سرایی ، ژست حمایتی تالاب بگیریم! به قول ابوالقاسم حسینجانی شاعر عاشورایی دیارمان :« مومن گریه به دست ، ذوالفقار تو کجاست؟»