خزر ویژه بندرانزلی – لیــلا مســروری :

– آقا ! زن و بچه مردم جرات ندارند از دست سگ ها بروند همین پارک ساحلی پاسداران. یعنی هیشکی نیست این سگ ها رو جمع کنه! من که یه مَردم از دیدن گله ای اینا وحشت می کنم این چه وضعی آخه؟

– بله خیلی خطرناکند ! همین چند وقت پیش گفتن یه سگ ، یک پیرزنی رو در آستانه خورد!

– نخیرم ! اینا همش دروغه حرف همیناست که می خوان راه بیفتن سگ ها رو بکشن. الکی شایعه دُرُس کردن شمام لطفا نمی دونی حرف نزن!

– بله اینا یک مشت دروغگو هستن! اصلا کی سگ رو دید؟ شاید سگ نبود؟ سگ هم مخلوق خداس! این ماییم که جای اونا رو گرفتیم!

– نخیرم ! خبر درسته هم محلی ما بود!

– تو اگه خانواده خودت رو سگ گاز می گرفت بازم میومدی اینجا شعار بدی ، شرلوک هلمز بازی در بیاری!

– مردک بووووق تو که با اون آیدی فیک هی میری صدتا پیج دُرُس میکنی ،حرف نزن !

– من فیکم یا تو ؟ موش و پشه هم مخلوق خداست میری باهاشون زندگی کنی یا نه از هزار جور سم پاش و تله موش استفاده می کنی ؟!

– ما حق نداریم دیگران رو قضاوت کنیم چون ….

اینها فقط بخشی از مکالمات رایج کاربران همیشه در صحنه ؛ در اغلب فضاهای مجازی ما است. بحث هایی بیهوده و از سر نا آگاهی که متاسفانه هیچ کمکی به رفع هیچ معضلی نمی کند، نه حقوق حیوانات را تامین می کند و نه سبب ساز اکرام حدود زندگی شهری و شهروندان می شود!

چندی است که حضور سگ های سرگردان و بلاصاحب به معضلی برای اهالی انزلی تبدیل شده است. سگهایی که رفته رفته از حاشیه به داخل شهر آمده اند و حالا از میدان مالا و خیابان معلم تا خیابانهای مرکزی شهر صاحب قلمرو شده اند، آنقدر که سگهای مشخصی در خیابان ناصر خسرو هستند، تعداد دیگری در سپه بیتوته دارند و برخی در خیابان مطهری تردد می کنند.

سگ ها حتی اگر مبتلا به هاری هم نباشند، ناقل انگل ها و ویروسهای مختلفی هستند که نه فقط از طریق تماس که از طریق مدفوع آلوده ی آنها – که متاسفانه در کوچه و معابر و پای تیرهای برق فراوان  به چشم می خورد- می توانند افراد را آلوده کنند.

ترس از گزیدگی سگ نیز به نوبه ی خود از ترس های رایج در افراد است ! چراکه افراد همیشه نگرانند اگر دچار گزیدگی شوند، آیا مراکز بهداشتی و درمانی شهر مجهز به واکسن هاری هستند یا خیر؟

از طرف دیگر عده ای هم از سر دلسوزی ضایعات گوشت و مرغ تهیه می کنند و بطور دستی این حیوانات بلاصاحب و سرگردان را تغذیه می کنند و حال آنکه هزار نکته ی باریکتر زمو اینجاست!

مسئولانه حمایت کنیم

حمیدرضا میرزاده کارشناس محیط زیست و از فعالان پر سابقه این عرصه به خزر می گوید: کمی ریشه ای تر به این موضوع نگاه کنیم: سگ  حیوانی اهلی  است که  اهلیتش ناشی از مداخله انسانها است. به عبارتی در ذات طبیعت ما چنین گونه ای نداریم .

سگ های اهلی با تمام گوناگونی نژادی که دارند، محصول مداخله انسانند. یعنی انسانها در گذشته های دور طی سالیان بسیار طولانی سگ هایی با خصوصیات دلخواه خود را با هم آمیزش داده ، آنهایی که مطابق با هدفشان بوده نگهداشته و سایرین را زنده به گور کرده اند ، همینقدر خشن! پس چیزی به معنای گونه سگ اهلی  در طبیعت نیست.

واضح است که حیوان با این ویژگی باید حتما با انسان زندگی کند نه اینکه به صورت نیمه اسارت با انسان زندگی کند یعنی غذایش را با ما بخورد و زندگیش را در طبیعت انجام دهد.

میرزاده همچنین افزود : در خوی سگها، بنا به آنچه از اجداد گرگ یا شغال خود گرفته اند ، امکان دوباره وحشی شدن وجود دارد البته  توجه کنیم که این وحشی شدن به معنای  درنده خویی نیست، به معنی استقلال است . وقتی می گوییم گونه ای وحشی است  یعنی استقلال دارد و زیستش وابسته به انسان نیست و می تواند  زندگی خود را در طبیعت اداره کند.

وی در خصوص نگاه کارشناسی  به غذا دهی دستی به  سگ ها، به خزر می گوید: ما به سگ بلاصاحب و رها در طبیعت؛ نباید غذا بدهیم .

وقتی می خواهیم به حیوانی لطف کنیم دو راه داریم :  اگر مدعی حیوان دوستی هستیم  باید به زندگی  طبیعی حیوان احترام بگذاریم ! یعنی اگر مادر توله اش را رها کرده ، ماهم  کاری به توله نداشته باشیم . اگر مریض است و گوشه ای افتاده ، کاری به آن نداشته باشیم تا سیر طبیعی زیست اش را چه  در شهر یا بیرون شهر  طی کند .

یا درحالت دوم آن را از طبیعت کاملا خارج کنیم : یعنی اگر گرسنه است ، زنده گیری اش کنیم  و ببریم در یک جای محصور به بهترین شکل  برای همیشه  نگهداری کنیم  و اگر قادر به این کار دوم نیستیم ، در طبیعت و محیط بیرون به آن دست نزنیم!

و یادمان باشد اینکه سگی با ماشین تصادف می کند هم جز زندگی طبیعی و ایجاب زیستن در اکوسیستم شهر است زیرا سگ اکوسیستم طبیعی ندارد و دست پرورده انسان است.

این کارشناس محیط زیست تاکید می کند رها سازی بی ضابطه سگ در طبیعت می تواند آن را به آفتی برای گونه های بسیار با ارزش ما اعم از آهو تا یوز پلنگ و پلنگ تبدیل کند و به نظر می رسد تنها راه عقیم سازی سگ هاست ، تا به مرور، جمعیت این حیوان کنترل شود.

راه حلی به نام پناهگاه

حسن پورقربان شهردار انزلی در گفتگو با خزر در خصوص آخرین اقدام شهرداری برای احداث پناهگاه برای سگ های بلاصاحب و سرگردان گفت: منابع طبیعی در منطقه سنگاچین (گلوگاه)  زمینی به مساحت ۸۰۰۰ متر مربع در اختیار شهرداری قرار داد و شهرداری نیز مجوزهای لازم را از ادارات محیط ‌زیست و آب منطقه‌ای ، برای احداث اخذ کرد.

وی در خصوص میزان پیشرفت فیزیکی پناهگاه و زمان بهره برداری این مکان گفت: پیشرفت فیزیکی پناهگاه حدود 95 درصد است و مراحل تسطیح زمین، راه سازی، فنس‌کشی  و استقرار کانکس در این محل به پایان رسیده است.

شهردار بندرانزلی تاکید کرد:  به زودی و بعد از تامین روشنایی که نیازمند تسریع در مساعدت  و همراهی اداره برق شهرستان است ؛ فضا به طور صد در صد آماده و مهیای نگهداری سگ‌های بی‌پناه و احشام سرگردان  شده و می تواند فعالیت خود را آغاز کند.

پور قربان در پاسخ به این پرسش که شهرداری پس از عقیم سازی سگها ، چه برنامه ای برای رها سازی  یا واگذاری آنها دارد ، گفت: سگ‌ها بعد از واکسیناسیون و عقیم‌سازی  و طی دوره  نقاهت،  نشانه گذاری می شوند و بعد از آن یا در طبیعت رها شده و یا برای نگهبانی از باغ و ویلا و… به مردم واگذار خواهند شد پس ما هیچ حیوانی را در این محل به صورت دائم حبس نمی کنیم.

شهردار انزلی تصریح کرد: البته در نظر داریم پس از شروع به کار مرکز، با تشکیل کارگروهی متشکل از نمایندگان ادارات مرتبط ، حامیان حقوق حیوانات و سمن‌های فعال و افراد صاحب نظرِ این حوزه در خصوص نحوه انجام مطلوب  مسائل دقیق و حساسی چون واگذاری و …  تصمیم‌گیری شود.

همراهی همه جانبه دامپزشکی

بی شک مدیریت سگ های سرگردان به تنهایی از عهده و تخصص شهرداری خارج است و نیازمند همکاری های بین دستگاهی است.

رئیس شبکه دامپزشکی بندرانزلی در گفتگو با خزر یادآور شد : یکی از مهمترین خطراتی که به جد سعی در مهار و کنترل داریم مسئله بروز بیماری هاری ست . این بیماری سگ ، انسان و احشام را درگیر می کند. بازه واکنش پذیری آن نسبت  به درمان، بسیار کوتاه بوده و درواقع  درمان پذیر نیست. ما هوشیارانه موارد را رصد می کنیم چنانکه امسال سه مورد در گاو و یک مورد در سگ رویت شد.

علی رسولی افزود:  اساس مبارزه با بیماری در حوزه دامپزشکی بر واکسیناسیون سگ‌های گله و صاحب ‌دار، بهبود و بهسازی کشتارگاه‌ها و همکاری در امر آموزش همگانی و مهار جمعیت سگ‌های بدون صاحب و ولگرد قرار دارد.

لذا ما در شبکه دامپزشکی بندرانزلی علاوه بر پایش موارد مترتب بر شرایط فیزیکی پناهگاه ، اعلام آمادگی کرده ایم که هم واکسینه کردن بیماری هاری ، و هم جراحی عقیم سازی سگ ها در پناهگاه – که یک جراحی پر هزینه است- و نیز سم پاشی محل را رایگان انجام دهیم.  در تامین غذا هم می توانیم با انجام رایزنی های لازم ، با شهرداری جهت شرایط بهینه تغذیه همکاری کنیم  .

وی در خاتمه گفت: یکی از اهداف مهم ما حفظ سلامت عمومی و ممانعت از بروز بیماری های مشترک انسان و حیوان است ضمن آنکه حفظ سلامت حیوانات هم وظیفه ذاتی ماست.

سگ ها موجوداتی تربیت پذیر هستند که امروزه بعنوان سگ امداد، سگ همراه افراد کم توان، سگ راهنمای نابینایان ، سگ موادیاب ، سگ نگهبان  منشا خدمات مفید هستند.

مسئله پناهگاه ، زنده گیری ، معاینه و غربالگری، واکسیناسیون و عقیم سازی و مراقبت نقاهت بسیار هزینه بر است . این پروسه وقتی کامل می شود  که ما فکر دقیقی برای واگذاری سگها و رها سازی داشته باشیم . بی شک تجربیات مراکزی چون وفا ، می تواند در این مورد کارساز باشد و امید که با اخذ تدابیر درست و اجرایی این معضل برطرف گردد.