خزر ویژه بندرانزلی – لیــلا مســروری:

در یک عصر پاییزی حوالی محوطه میدان مرکزی بهترین جای قدم زدن و تفرج است. به تماشای کتابهای جدید مطبوعاتی باقری ایستاده ای که عطر قهوه مادام با صدای ملایم موسیقی حواست را پرت می کند هنوز چند قدم نرفته ای صدای کف زدن از خیاط خانه موسیو واهان  می آید گویا به افتخار قیچی زدن لباس دامادی است. سوز باد ، هوس کاسه ای سوپ داغ سرآشپز هتل تهران را به جانت می اندازد؛  که ناگهان صدای بوق کشداری تو را از سفر خاطرات به امروزمی آورد؛ امروزی که  میدان مرکزی حتی روشنایی مناسبی ندارد!

میدان مرکزی محل مکث

صباح اروند نیا دانش آموخته معماری و شهرسازی به خزر در خصوص میدان و نقش آن گفت: تعریف ساده و عمومی میدان ، فضایی باز وسیع برای اجتماعات مردمی و ارائه خدمات شهری است. وی افزود : امروزه می بینیم میادینی در همین کشورهای اطراف ما مثل «میدان سرخ »روسیه یا «میدان تقسیم »در ترکیه از مقاصد و بهانه های گردشگری اند. میدان مرکزی انزلی نیز حاوی ابنیه جذاب قدیمی و مناره دویست و اندی ساله است که  می تواند بهانه خوبی برای ایجاد فضای مکث گردشگر پسند باشد مشروط براینکه ملاحظات اجتماعی-مدیریتی در آن به درستی لحاظ شود.

اروند نیا تاکید کرد: یادمان باشد وقتی در خصوص فضایی چون میدان مرکزی انزلی  صحبت می کنیم نباید تنها مواردی چون عناصر کالبدی و فعالیتها را در نظر بگیریم چراکه این میدان واجد آن دسته از مفاهیم ذهنی نسبت به مکان است که  در علم شهرسازی ازآن بعنوان پارامتر مهم دلبستگی به مکان یاد میشود که این عامل به شدت در هویت و مطلوبیت میدان، به لحاظ وابستگی اش به ویژگی های خاص حسی و رفتاری افراد جامعه ، موثر و تعیین کننده است.

لزوم همگرایی مدیریتی

رییس شورای اسلامی شهر انزلی در گفتگو با خزر تاکید کرد: میدان مرکزی نگین و پیشانی یک شهر است. امیر احمدی فرد  افزود: متاسفانه وجود ساختمان های مخروبه منظر زشتی به مرکز شهر داده است و این القای بصری را دارد که شهر انزلی مخروبه، جنگ زده و فاقد حیات انسانی است و متاسفانه همین ساختمانهای بدمنظر و سوخته  به جای توریست پذیری ، اسباب توریست گریزی شهر می شوند.

وی گفت: ضوابط و حرایم میراث فرهنگی برای دور میدان به ما می گوید حداکثر ارتفاع مجاز هشت و نیم متر است و همگان واقفند که ارزش ریالی زمین های دور میدان بسیار بالاست لذا این ارتفاع بسته تشویقی مناسبی برای مالکان  این ساختمانها نیست.

از سوی دیگر شاهدیم که در ضلع غربی میدان ساختمان هتل گلسنگ با حدود ارتفاعی هفده و نیم و ساختمان هتل تهران با ارتفاعی در حدود چهارده و نیم متر ، بر دید مناره تاثیر سو ندارند.

رییس شورای اسلامی شهر انزلی گفت: در حال حاضر ما از مدیران میراث فرهنگی در خواست داریم که در اضلاع شرقی و غربی  ارتفاع ساخت و ساز هم ارتفاع هتل تهران باشد.

وی تاکید کرد: از نظر دور نداریم که ساختمانهای مخروبه هم به لحاظ روحی و هم به جهت ایمنی آسیب زا هستند لذا با اندکی مساعدت در تعدیل ضوابط و ایجاد رغبت ، قطعا سرمایه گذار برای نوسازی و بهسازی وارد عمل میشود.

احمدی فرد یکی دیگر از مشکلات فعلی میدان را اجتماع فعالیتهای اداری ، خدماتی ، تجاری عنوان کرد و گفت: در حال حاضر مرکز شهر به یک مقصد کاری تبدیل شده و از آرامشی که علی القاعده باید داشته باشد خارج شده که این امر نیاز به یک سیاستگذاری مناسب دارد تا به منظور تمرکز زدایی ، ادارات مربوطه از این محل خارج شوند بخصوص که وجود برخی نهادها مثل زندان به واسطه تبعات اجتماعی مبتلابه آن ، در مرکز شهر شایسته نیست.

وی در خاتمه ابراز امیدواری کرد: با توجه به بودجه خوبی که برای پنج شهر استان به منظور باز آفرینی شهری پیش بینی شده  ، ماهم چند پروژه مناسب را در زمینه های ایجاد پیاده راه، تقویت وبازسازی  پل قلم گوده و بازگشایی خیابانهای به موازات خیابان اصلی تعریف و تقدیم فرمانداری  کرده ایم و امیدواریم با جذب اعتبار در کنار ارائه بسته های تشویقی به شهروندان، شهر انزلی را به صورت شهری شایسته نام و قدمتش و برای شهروندان فهیم مان ، بازسازی کنیم.

شهردار انزلی نیز در پاسخ به خزر ، اهم مشکلات فعلی مجموعه متبعوعش در میدان را عدم پاسخگویی یکسان و بهنگام اداره میراث فرهنگی  و همچنین پلاکهای فاقد مالکیت ثبتی یا چند مالکیتی عنوان کرد. حسن پورقربان اعمال سختگیرانه ضوابط طرح تفصیلی و جامع در گذشته و عدم برخورد مناسب با مالکین اطراف میدان جهت سرمایه گذاری در سالهای قبل را نیز از جمله مشکلات شهرداری در این حوزه خواند و افزود: متاسفانه قسمتی از پلاکهای مجاور در اختیار بانکها و موسساتی است که انگیزه لازم برای همکاری را ندارند.

وی در خصوص نیازهای فعلی مجموعه میدان امام (ره) گفت: مواردی نظیر بهسازی ، نوسازی، مرمت، نورپردازی ، نصب المان داخل میدان، پیاده راه سازی متناسب با رعایت هویت و فرهنگ شهر و با حفظ دید منظر و خط آسمان در یک ارتفاع مد نظر است.

نگاه تعاملی میراث فرهنگی

رییس اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری انزلی در گفتگو با خزر  با اشاره به اینکه مجموعه میدان در فهرست آثار ملی در قالب یک مجموعه تاریخی به ثبت رسیده است ، گفت: علاوه بر این در همین مجموعه برخی از ابنیه بطور مجزا نیز بعنوان اثر ملی ثبت شده اند.

ابوالفضل گودرزوند چگینی تصریح کرد: مجموعه میدان مشمول ضوابط  درجه دو حریم است اما در همین مجموعه ساختمانی مثل ساختمان شهرداری شامل ضوابط حریمی درجه یک است. لذا موضوع در برخی موارد پیچیدگی خاصی دارد.

وی گفت : در حال حاضر سه مشاور از سوی میراث فرهنگی ، طرح تفصیلی شهرداری و وزارت راه مطالعات بافت تاریخی را انجام می دهند و در نهایت ماحصل مطالعات مشاوران با توجه به جمیع ملاحظات و ضوابط، مرجع تصمیم خواهد بود.

رییس اداره میراث فرهنگی  انزلی گفت: امیدواریم با  دعوت از معاون میراث تاریخی کشور برای بازدید از انزلی، بتوانیم بصورت تعاملی در برخی موارد ، بازنگری و اصلاحاتی را برای تسریع در عملکرد و حرکت به سمت مطلوب داشته باشیم.

از دیرباز میادین مرکزی به منظور محلی برای ارتباط اجتماعی افراد طراحی شدند چنانکه حتی امروزه مهمترین اجتماعات ملی و مذهبی انزلی در میدان امام (ره) انجام می شود. این کارکرد مهم از جمله مواردی است که باید در بهبود و بازسازی و بازآفرینی بافت این مجموعه شهری مورد اهتمام ویژه قرار گیرد.

(توجه : باکس گزارش )

بخشی از شرح وظایف دفتر حفظ و احیا بناها و محوطه ها و بافتهای تاریخی سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری عبارتند از:

* تهیه و تدوین برنامه های مربوط به ساماندهی،حفاظت،مرمت و احیاء و اداره بناها،بافت ها و محوطه های تاریخی

* تدوین ضوابط و دستور العمل های لازم برای ساماندهی، حفظ، احیاء، مرمت، و تعیین حریم بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی شهرها و روستاها و نظارت بر اجرای آنها

*  برنامه ریزی برای حفاظت، مرمت و ساماندهی بناها و محوطه های فرهنگی، تاریخی که در اختیار بخش دولتی و غیردولتی است

* تهیه و تدوین ضوابط مورد نیاز برای طرح ها و پروژه های عمرانی در حوزه آثار تاریخی، فرهنگی و اظهار نظر نهایی در خصوص کلیه طرح های مذکور

*  بررسی، تصویب و نظارت بر اجرای طرح ها و برنامه های عملیاتی مربوط به حفظ، احیاء، مدیریت و ساماندهی مجموعه بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی

*  تعیین حریم ها و محدوده بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی در شهرها و روستاها و ارائه پیشنهاد به مراجع ذیربط

* نظارت بر اجرای قوانین، مقررات و آئین نامه ها، قراردادها و کنوانسیون های ملی و بین المللی در مورد حفظ و احیای بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی

* همکاری با دفتر ثبت آثار به منظور تهیه اسناد و مدارک مورد نیاز برای ثبت بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی در فهرست آثار ملی و جهانی