۲۳ مهر ۵۸ در انزلی چه گذشت!

انزلی فردا – یکی از اتفاقات مهم ماه‌های ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ۲۳ مهر ماه سال ۱۳۵۸ در بندرانزلی رخ داد.
واقعه ۲۳ مهر یکی از مهمترین اتفاقات بندرانزلی است که در سال ۵۸ به دلیل عدم اطلاع رسانی درست مسئولان وقت استان ، درخصوص تصمیمات جدید اتخاذ شده در مورد صید، موجب اعتراض صیادان انزلی در مقابل شیلات شد و به دنبال آن به دلیل سوء استفاده ضدانقلاب ، از تجمع مسالمت آمیز صیادان به واقعه ای خونین و درگیری مسلحانه منتهی شد.
شهدای واقعه خونین ۲۳ مهر ، شهیدان علی صیاد رودکار، جعفر سماک، نادر صفایی، محمد تقی شفیعیان و امیر برجی هستند.

اما واقعه خونین ۲۳ مهر ۵۸ انزلی چگونه رقم خورد؟!

سپاه انزلی در بهار سال ۱۳۵۸ راه اندازی شد تا اینکه ماه مهر، فصل صید و صیادی فرا رسید.
تعدادی از صیادان خواستار تغییراتی در امور صیادی شدند و متعاقب آن در ۲۲ مهر ۵۸ طی جلسه ای در استانداری گیلان توافقاتی حاصل شد.
همزمان تعدادی از صیادان با توجه به عدم اطلاع از نتایج مذاکرات با شعارهای انقلابی، اقدام به راه پیمایی آرام به طرف شیلات کردند که با مشاهده کامیونهای حامل ماهی تازه صید شده، آن را مغایر قرار داد پیشین منعقده بین صیادان و شیلات دانسته و اقدام به تخلیه ماهی ها کردند که در این میان، اعتراضات به خشونت گراییده و با تحریک عده ای ضد انقلاب با شعار مرگ بر شیلات، این اداره مورد تهاجم و غارت قرار گرفت و به آتش کشیده شد.
در ساعت ۱۶:۳۰ شیلات از سپاه تقاضای کمک کرد که با ورود نیروهای سپاه بدون سلاح به محوطه شیلات و دفاع از بیت المال، شعار مرگ بر پاسداران، جایگزین مرگ بر شیلات شد. مهاجمین علاوه بر حمله به نگهبانان و محافظان شیلات، اقدام به آتش زدن سردخانه شیلات کردند. نیروهای گارد شیلات با اطلاع از عواقب آزاد شدن گاز آمونیاک و مسمومیت ناشی از آن، به ناچار اقدام به تیراندازی هوایی کردند که بلافاصله با سلاح های شکاری پاسخ داده شد. در این میان یکی از صیادان که در مقابل قهوه خانه روبروی شیلات ایستاده بود ، از پشت هدف گلوله ضدانقلاب قرار گرفت و کشته شد. در ادامه با خروج نیروهای گارد از پشت محوطه شیلات، فرصت طلبان با سوء استفاده از مسئله کشته شدن این صیاد ، دست به تحریک عموم زده و اعلام کردند تعداد زیادی از مردم توسط پاسداران کشته شده اند. با فرارسیدن شب در حالیکه اداره شیلات چپاول شده و در آتش می سوخت، ضد انقلاب بطور گسترده وارد عمل شده و با شعار نویسی همچون ( انزلی – کردستان پیوندتان مبارک ) محیط را مساعد برای رسیدن به اهداف خود کردند.
صبح سه شنبه ۲۳ مهر ۵۸ برای تحریک مردم و با تلاش ضد انقلاب تصمیم گرفته شد تا جنازه صیادی که جانش را از دست داده بود از مقابل مقر سپاه عبور داده شود.


در حدود ساعت ۱۰:۳۰ صبح با هجوم تظاهر کنندگان در حالی که جنازه بر دوش داشتند، مقر سپاه مورد حمله قرار گرفت. با تعطیل شدن ادارات و مدارس  ازدحام و شورش افزایش یافت و نا امنی به اوج خود رسید. تعدادی خودرو متعلق به سپاه در میان کف و هورای مهاجمان به آتش کشیده شد.
تا اینکه در حوالی ظهر، نیروهای پاسدار به طور مسالمت آمیز قصد خروج از شهر را گرفتند. دسته اول از پاسداران ، راه شهربانی را در پیش گرفتند که بلافاصله بر روی آنان اجرای آتش شد که در یک جنگ و گریز در حالی که شهید امیر برجی و شهید نادر صفایی هدف قرار گرفته بودند، وارد شهربانی شدند.
دسته دوم وارد میدان شهر شدند و در نهایت راه نیروی دریایی را در پیش گرفتند و در ابتدای پل انزلی از هر طرف تیر باران شدند و شهید جعفر سماک مورد اصابت گلوله ضد انقلاب قرار گرفت. با رسیدن گروه به میانه پل شهید علی رودکار در حالیکه قرآن تلاوت می کرد، از ناحیه پا و سر هدف قرار گرفت و به دنبال او هم شهید محمد تقی شفیعیان از ناحیه کمر به شدت مجروح و شهید شد. آمبولانسی به کمک مجروحین آمد تا آنان را به بیمارستان انتقال دهد اما تعدادی با چاقو و چوب به آنان حمله کردند.
در حالیکه هر لحظه بر تعداد کشته شدگان افزوده می شد و انزلی به استقبال حوادث تلخ تری می رفت، ناگهان رعد و برق مهیب و به دنبال آن باران شدیدی فرود آمد و مردم به داخل منازل پناه بردند. با فرا رسیدن غروب ، صدای اذان با رعد و برق و باران و تک تیراندازیهایی که هنوز به گوش می رسید در هم آمیخته و منظره دردناکی را به تصویری کشید تا اینکه آتش بس پدیدار شد.
نیروهای کمکی سپاه از رشت وارد شهر شدند و مجروحین را به بیمارستانهای رشت و تهران انتقال دادند. تعدادی از پاسداران انقلاب که در بیمارستان انزلی شناسایی شده بودند توسط مردم از پشت بیمارستان با طناب به پایین منتقل و مخفیانه به نقاط دیگر اعزام شدند. با خروج پاسداران از شهر، ضد انقلاب سر مست از پیروزی، رای به تغییر نام شهر به آزادگان داد تا اینکه در شب سوم و هفتم پاسداران ، شهید بهرام گل آور به همراه دیگر جمعی از مردم انقلابی با پوشیدن کفن، اقدام به افشاگری علیه دشمن نموده و از مردم جهت حضور در صحنه دعوت کردند .
در ادامه با تلاش روحانیت مبارز شهر ، مردم طوماری چند متری به محضر امام خمینی (ره) ارسال و بازگشت پاسداران را به شهر را تقاضا کردند تا اینکه با استقبال پر شور مردم مسلمان، نیروهای پاسدار وارد شهر شدند.
در این واقعه تعداد زیادی از برادران پاسدار به درجه جانبازی نائل شدند و پاسداران حماسه ساز، علی صیاد رودکار ، جعفر سماک ، نادر صفایی ، محمد تقی شفیعیان و امیر برجی به درجه رفیع شهادت نائل شدند.
پایان پیام/ هاجر (آزاده) سلیمی شیوائی / کد الف – ۹۷۰۰