انزلی فردا – هاجر ( آزاده) سلیمی شیوائی:

جایی خوانده بودم : “عمل نه از اندیشه بلکه از آمادگی برای مسئولیت ناشی می شود.”

همه ما دوست داریم در ذهن اطرافیانمان با بهترین ویژگی‌ها ماندگار شویم اما تنها خواستن یا دوست داشتن ملاک نیست. برای ماندنی شدن باید مسئولیتِ نقش هایمان را بپذیریم و برای ایفای شان ، توامان با اقتدار، قدم برداریم.

به عمل کار برآید به سخندانی نیست!

رسالت و هدف بنیادی شهرداری‌ ها چیست؟

شهرها ، مرکز مهم اتفاقات، انواع تعاملات و مناسبات اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و کالبدی هستند. بر همین اساس، با افزایش جمعیت شهرها و روند رو به رشد شهرنشینی در جامعه، پرداختن به تمام جوانب زندگی شهری مورد اعتناست .

محمدمهدی اردبیلی نویسنده، مترجم و مدرس دانشگاه در پاسخ یه این سوال که اساسا شهر چیست، به ماهیت یا عنصر ذاتی سازنده شهر اشاره کرده و می گوید : رویکرد کلاسیک، ماهیت شهر را “مکان” می‌داند. همان‌گونه که اشاره شد، شهر ظرف یا مکانی است برای گردهمایی موجودات بشری. برخی دیگر نیز شهر را بر اساس حضور انسان‌ها (میزان جمعیت، خانوار و غیره) تعریف می‌کنند که ماهیتا با برداشت قبلی از شهر (مکان) همخوان است.

وی می افزاید : اما اگر شهر را موجودی زنده تصور کنیم که تمام اجزای آن در نوعی رابطه ارگانیک هماهنگ با یکدیگر به سر می‌برند (یا باید ببرند)، آن‌گاه نگاه ما به عنصر ذاتی و ماهیت شهر متفاوت خواهد بود. ماهیت شهر نه از جنس مکان (یا عناصر مادی) و نه از جنس سوژه‌ها (یا عناصر ذهنی) است، درواقع شهر نه “ظرف” است و نه “جمعیت”، نه صرفا ذهن است و نه عین، بلکه ماهیت شهر اساسا “ارتباطی” و از نوع مناسبات زنده میان شهروندان است (یا باید باشد).

وی تصریح می کند : همان‌گونه که حکما از قدیم ادعا می‌کردند ماهیت انسان نه بدن، بلکه نفس یا روح جاری و نامرئی حاکم بر اوست، ماهیت شهر هم از جنس همین مناسبات متقابل درونیِ برسازنده کلیت آن است.

با توجه به تعریف ارائه شده ، این سوال پیش می آید که مشخصا شهرداری‌ ها برای اداره شهر چه رسالت و اهداف بنیادی را دنبال می کنند؟

هر سازمانی که پا به عرصه‌ی وجود می‌گذارد، دارای رسالتی است که در حقیقت فلسفه‌ وجودی آن را تشکیل می‌دهد و بیان می‌دارد که در پی دستیابی به چه اهدافی است. مدیریت شهری و در راس آن شهرداریها نیز به‌عنوان سازمان‌های عمومی از این قاعده مستثنی نیستند.  مدیریت مطلوب توسعه‌ی شهری و ارائه‌ی خدمات کیفی به شهروندان، رسالت و هدف بنیادی شهرداری‌هاست تا در پرتو چنین خدماتی، مردم زندگی شاداب و آرامش بخشی را تجربه کنند.

اکنون می خواهیم بدانیم شهرداری بندرانزلی در این زمینه تا چه میزان موفق بوده است؟

بساط گردن کلفتان در انزلی باید جمع شود

اگر چه شهرداری‌ها در اتخاذ اهداف بنیادی با یکدیگر مشترک‌اند اما مسیرهایی که هر کدام برای رسیدن به هدف مذکور بر می‌گزینند، متفاوت است. مسیری که شهرداری‌ها در طی سالیان متمادی در پیش می‌گیرند، ناشی از جهت‌گیری‌ها و دیدگاه‌هایی است که مدیران عالی آن مجموعه‌ دارند.

با این توضیح ، نماینده مردم بندرانزلی در مجلس شورای اسلامی ، برخی از مشکلات موجود در این شهر را محصول قدرتمند عمل نکردن شهرداری می داند و می گوید : در شهر ما برخی از گردن کلفت ها، روز به روز گردنشان کلفت تر می شود و با پررویی تمام، حق شهرداری را هم نمی دهند. به خلاف از امکانات شهری استفاده می کنند بدون آنکه هزینه آن را پرداخت کنند. این بساط باید در این شهر جمع شود.

احمد دنیامالی که در جلسه معارفه شهردار بندرانزلی سخن می گفت؛ تصریح می کند : متاسفانه این افراد ضریب اشغال را بالا می برند، تغییر کاربری می دهند، ارتفاع می گیرند ، بعد به جای هزینـه ی چند میلیـاردی ، با مبلـغ اندکی، کار را تمام می کنند. تازه، شکایت هم می کنند!وقتی مردم این موارد را به من می گویند من واقعا نمی توانم دفاع کنم.

وی اظهار می دارد : در حال حاضر بسیاری از واحدهای تجاری و مجتمع های مسکونی در شهر، قبل از اینکه پایان  کار بگیرند، بهره برداری می شوند. این کار خلاف قانون است. خواهش من از شهردار این است که وقتی مجوزی صادر می کنید، تا قبل از گرفتن پایان کار ، نباید اجازه بهره برداری بدهید. ما باید ملزم به رعایت استانداردها و قوانین باشیم.

مدیریت شهرداری انزلی همراه با اقتدار

نکته حائز اهمیت اینکه ، آنچه مدیران عالی شهرستان در جلسه معارفه وحید پورحضرت شهردار جدید انزلی بر آن تاکید داشتند و آن را لازمه موفقیت شهرداری برشمردند ، مدیریتی توام با اقتدار بود.

شهرداری در مدیریت شهری یک قدرت است و اگر قوی عمل کند با قوانین موجود می تواند خیلی از مشکلات شهر را مرتفع سازد. این را دنیامالی می گوید و با بکارگیری اصطلاح “آقا اجازه” برای شهرداری، معتقد است این مجموعه برای انجام هرکاری، درگیر استعلامات اضافه از ادارات و سازمانهای مختلف شده است. و این در حالی است که برطبق قانون، وقتی جواب استعلامی در طول دو هفته نیاید، شهرداری می‌تواند کار خود را انجام دهد.

وی در همین راستا به وضعیت نامطلوب میدان اصلی شهر اشاره کرده و می گوید : وقتی ما توپ را در زمین میراث فرهنگی می اندازیم، نتیجه اش همین می شود .

وی سپس خطاب به شهردار، می افزاید : سیستم شهرداری باید کار خود را به درستی انجام دهد تا مردم درگیر این شخص و آن شخص نشوند.امیدوارم با شروع به کارتان این قاطعیت در مدیریت را شاهد باشیم.

فرماندار بندرانزلی نیز با بیان اینکه امیدوار است شهردار جدید با اقتدار در این جایگاه حضور یابد ، به تاکید خاطرنشان می کند: اگر مدیر مقتدر نباشد، خیلی از موضوعات در شهر پیش نمی‌رود.

محمد پورخوش سعادت، این سطح از ارائه خدمات را شایسته مردم نمی داند و متذکر می شود : برای آبادانی بیشتر شهر انزلی باید با اقتدار وارد عمل شد تا بتوانیم متناسب با نام انزلی، خدمات مناسب به مردم ارائه دهیم.

قدرت شهرداری انزلی از حرف تا عمل

به موازات تاکیدات مدیران عالی شهرستان مبنی بر اینکه شهرداری باید قوی و با اقتدار عمل کند، افکار عمومی با این پرسش ها مواجه است که آیا اساسا شهردار و شهرداری دارای قدرت لازم و کافی است؟ مدیریت شهری تا به کجا می تواند استقلال عمل داشته باشد؟ این  مجموعه در مسیر تحقق برنامه های شهری اش ، تا چه حد درگیر و تحت تاثیر قوانین و ضوابط مختلف و متعدد دست و پاگیر است؟ آیا اصولا می تواند مقتدرانه مدیریت کند؟ چنانچه در این میان ،دچار تعارض شود آیا همچنان از حمایت های لازم و کافی برخوردار خواهد بود و اجازه استمرار اقداماتش را خواهد داشت؟! و سوالاتی دیگر از این قبیل .

همیشه گفته اند آشپز که دوتا شود غذا یا شور می شود یا بی نمک، هرچند که بر این اصل شاید استثنائایی هم وارد شود اما وضعیت شهر ، که ما آن را موجود زنده ای در نظر می گیریم چنین است که نیاز مبرم به یک متولی دارد چرا که در غیر این صورت شهر با مشکلات عدیده ای مواجه می شود.

با این وجود ، در طول سالهای گذشته ، واگذاری مسئولیت‌های دولتی به شهرداری قطره‌چکانی شد در حالیکه انتظارات از شهرداری‌ها بالاست؛ اما  استقلال در تصمیم‌گیری اندک و برای کوچک‌ترین تصمیم‌گیری نیاز به دخالت نهادهای بسیاری است. پس از گذشت سال‌ها هنوز مدیریت واحد شهری در شهرها اجرائی نشده و دلیل آن هم ، همین مقاومت تاریخی در برابر واگذاری مسئولیت‌های دولتی به شهرداری ‌هاست. در واقع فقدان مدیریت واحد باعث بروز مدیریت چندگانه ای شده که بعضا روند اداره امور را بسیار سنگین و طاقت فرسا می کند و از سـوی دیگر، ظهـور و بـروز برخـی ناهماهنگی های مدیریتی نیز مزید بر علت شده تا امروزه مدیریت یکپارچه به عنوان اصلی ضروری و حائز اهمیت مورد توجه قرار گیرد. نکته ای که رییس شورای اسلامی شهر بندرانزلی نیز به آن تاکید می کند و می گوید :  تا مدیریت یکپارچه شهری به شهرداری واگذار نشود ، شهرداری همواره برای انجام برنامه ها و طرح های شهری خود دچار مشکل خواهد بود .

شعبان جعفری تصریح می کند : مدیریت شهری در حال حاضر اختیارات جامع و کاملی ندارد و تنها با تحقق موضوع مهم مدیریت یکپارچه شهری می تواند قدرتمند و با اقتدار عمل کند .

وی بصورت مصداقی می افزاید : بطور مثال ما خیابان ها و معابر را آسفالت می کنیم بعد دستگاههای اجرایی حفار می آیند و اجازه حفاری از شهرداری می خواهند. یا وقتی تصمیم می گیریم برای بهسازی بافت فرسوده، طرح های تشویقی بر طبق قوانین موجود از قبیل طبقه مازاد به مالکان بدهیم ، وارد جریانات حریم میراثی شهر می شویم . وقتی برای برخی پروژه ها از آب منطقه ای و محیط زیست استعلام می کنیم ، با دریافت پاسخ منفی، دیگر نمی توانم کاری انجام دهیم. تا زمانی که این تضادها حل نشود چطور می توانیم با اقتدار وارد عمل شویم ؟

وی با تاکید بر اینکه شرایط جغرافیایی خاص در بندرانزلی، این شهرستان را با همه شهرهای گیلان متفاوت کرده است ، اظهار می دارد : بندرانزلی از یک سمت به تالاب محصور است و باید تابع ضوابط خاص محیط زیستی اش باشد. حتی املاک واقع در حاشیه تالاب ضوابط خودش را دارد . از سمتی دیگر هم به دریا محصور هستیم که آن هم ضوابط مربوط  به خودش را دارد .

وی با بیان اینکه هرکدام از این ادارات و سازمانها قوانین خودشان را دارد که گاهی در راستای هم نیستند ، با اشاره به اینکه متاسفانه هم افزایی لازم وجود ندارد ، می افزاید : حل مشکلات موجود در شهرستان یک عزم و خواستن جدی می خواهد. ما برای برون رفت از شرایط کنونی، جلسات متعددی را در حوزه های مختلف برای رفع مشکلات موجود در شهرستان با مسئولین رده بالای کشوری برگزار کردیم، حتی آنها را برای بازدید میدانی به بندرانزلی دعوت کردیم اما متاسفانه تاکنون به نتیجه ای نرسیده ایم .

قوانین به روز نشده اند و جوابگوی شرایط کنونی نیستند

همیشه، هر کجا، هر زمان که با کمبود یا خلائی در شهر مواجه می شویم نوک پیکان انتقاد خود را به طرف شهرداری می گیریم و این رویکرد نه صرفا از روی نا آگاهی که به خاطر تنوع، تعدد و گستردگی عملکرد شهرداری است و به این دلیل که، از وقتی بیدار می شویم تا لحظه ای که به خواب می رویم در بستری به نام «شهر» آمد و شد، تحصیل، درمان، تفریح، کار، ورزش و … و معاش می کنیم ، متولی همه این امور را شهرداری می دانیم.

به عبارتی بیراه نیست اگر بگوییم بیشترین نیاز مردم در امورات روزمره به شهرداری و هم بالاترین تاثیرپذیری اقدامات شهرداری بر روی شهروندان است.اما برخلاف تصور موجود از قدرت شهرداری  بواسطه عهده داری اش در امور یک شهر با این حجم از گستردگی و تنوع، گاهی در واقع به مصداق همان آواز دهل شنیدن از دور خوش است ، آنچه در عمل می بینیم ، به گفته شعبان جعفری،عدم برخورداری ازقدرت کافی به دلیل نداشتن اختیارات جامع و کامل برای پیاده سازی و اجرای برنامه های شهری ست .

رییس شورای اسلامی شهر بندرانزلی تاکید می کند : با توجه به شرایط خاص بندرانزلی ، قوانین باید متناسب با وضعیت جغرافیایی این شهرستان بروزرسانی شوند . وی می افزاید : این در حالی است که قوانین ما مربوط به چند دهه پیش است و ضوابط مندرج در آن با شرایط موجود همخوانی نداشته و جوابگو نیست.

وی می گوید : لازم است نماینده مردم انزلی در مجلس شورای اسلامی و نمایندگان گیلان در این زمینه ورود کنند و با احصاء و جمع آوری خواسته های شهرداران و اعضای شوراهای اسلامی شهر ، این موارد را در کمیسیون های تخصصی مجلس مورد بحث قرار دهند . به گفته وی ، ادارات و سازمانهای مختلف برای انجام هر اقدام و فعالیتی ، بصورت یک زنجیر بهم متصل و مرتبط هستند و اگر حتی با یکی از این حلقه ها دچار مشکل شویم ، فعالتها ابتر خواهد ماند .

فرماندار بندرانزلی نیز با اشاره به انواع و اقسام مشکلات در حوزه انزلی از جمله حریم هایی که بر این شهر تحمیل شده است ، آنها را مانع رشد و پیشرفت انزلی متناسب با نام و برند خود می داند و اعتقاد دارد، این ها زاییده دوئیت ها و با هم نبودن ها ست .

پورخوش سعادت با انتقاد از این موضوع، می گوید : مردم چه گناهی کرده اند که گرفتار ما شده اند؟! آیا این سطح از خدماتی که ارایه می دهیم، مناسب مردم است؟ مردم با تصوری وارد دستگاههای اجرایی و  خدماتی می شوند و با یک تصور دیگر می روند. بدترین اتفاق این است که برخی از افراد کاری می کنند که تاوانش را نظام جمهوری اسلامی پس می دهد.

مدیریت شهری حوزه ای بسیار پیچیده است که شامل استراتژی‌ها، فعالیت‌ها و ابزارهایی است که باعث می‌شود یک شهر کارساز باشد. کارساز بودن یک شهر می‌تواند بدین معنی باشد که زیرساخت‌های شهر قابل دسترسی و کاربردی است، منابع و خدمات مورد نیاز در دسترس هستند و به روشی عادلانه در مردم تقسیم می‌شوند، منافع ذینفعان مختلف، به ویژه شهروندان، به خوبی در تصمیم گیری و تحولات آینده در نظر گرفته می‌شوند. که همین کارساز بودن است که منجر به جلب اعتماد مردمی می شود .

بسیاری از پژوهشگران و صاحب‌نظران اجتماعی بر اهمیت اعتماد در جامعه تأکید کرده اند؛ مدیریت شهری و به معنای خاص شهرداری به عنوان یکی از بزرگترین سازمان‌های اجتماعی، هنگامی می‌تواند از کارایی و بهره‌وری بیشتری برخوردار باشد که اعتماد شهروندان را به عنوان سرمایه اجتماعی و معنوی کسب کند و از آن در مسیر اهداف سازمانی و توسعه شهری استفاده کند.

همانگونه که نماینده مردم انزلی گفت؛ با حلوا حلوا کردن دهان شیرین نمی شود باید با پرهیز از حواشی و موضوعات جانبی، با کار و تلاش در جهت رفع مشکلات و حرکت در مسیر تعالی و آبادانی ، به جایگاه دوباره شهر اولین ها دست یابیم که بی شک برای تحقق این مهم ضروری ست تا موانع موجود بر سر راه انجام اقداماتی از این دست و از این جنس ، نیز برداشته شود و برای رفع آن به دور از صرفا حرف، خواستنی راسخ وجود داشته باشد و تنها در این صورت است که می توانیم اعتماد دوباره مردمی را از آن خود کنیم تا به تعبیر رییس شورای اسلامی شهر، آشتی ای دوباره بین شهروندان و شهرداری ایجاد شود.

پایان پیام / کد الف – ۹۷۰۰